Neue Rheinische Zeitung - China desafía a ASML

Köln -

China desafía a ASML




A comienzos de agosto de 2026, la industria mundial de los semiconductores se enfrenta a una noticia que altera uno de sus equilibrios más sensibles. China habría iniciado la fabricación en serie de sus primeras máquinas nacionales de litografía DUV por inmersión, una tecnología indispensable para imprimir los diminutos patrones que forman los circuitos de un microprocesador. El acontecimiento no significa que Pekín haya alcanzado a ASML ni que pueda producir de inmediato los chips más avanzados del planeta, pero sí indica que una barrera considerada durante años casi infranqueable empieza a mostrar grietas.


La compañía situada en el centro del programa es Shanghai Aishengna Electronic Technology Group, una empresa estatal creada en agosto de 2023 con un capital registrado de 7.000 millones de yuanes. Su estructura refleja el modelo con el que China suele abordar los proyectos tecnológicos de máxima prioridad: financiación pública, concentración de recursos, integración de equipos procedentes de distintas empresas y una relación estrecha con los principales fabricantes nacionales de semiconductores.


El plan inicial sería fabricar alrededor de cinco sistemas durante 2026 y aproximadamente veinte en 2027. Las primeras unidades estarían destinadas a Semiconductor Manufacturing International Corporation, Hua Hong Semiconductor y ChangXin Memory Technologies. Se trata de tres pilares de la estrategia china para reducir su dependencia de proveedores extranjeros en procesadores, chips de memoria y componentes utilizados por la industria de la inteligencia artificial.


Las cifras son pequeñas frente a la capacidad de ASML. Sin embargo, el verdadero significado del proyecto no reside en el número de máquinas producidas durante su primera fase. La importancia está en que China parece haber pasado del desarrollo experimental a una fabricación inicial orientada a clientes industriales. Ese cambio permite instalar los equipos en fábricas reales, identificar fallos, mejorar componentes y acumular experiencia dentro de líneas de producción que funcionan de manera continua.


Un salto industrial, no una victoria total

La litografía es uno de los procesos más complejos de la fabricación de semiconductores. Las máquinas proyectan sobre una oblea de silicio el diseño de cada capa del chip. El procedimiento debe repetirse numerosas veces, manteniendo una alineación extraordinariamente precisa entre patrones cuya escala se mide en nanómetros.


Las máquinas DUV por inmersión utilizan luz de 193 nanómetros y colocan una fina capa de agua entre la lente y la oblea. El agua modifica las propiedades ópticas del sistema y permite imprimir estructuras más pequeñas que las obtenidas mediante litografía seca convencional. Aunque esta tecnología es anterior a la litografía EUV, continúa siendo esencial para fabricar la mayoría de las capas de los microprocesadores modernos.


Los equipos chinos se perfilan inicialmente para procesos de clase 28 nanómetros. Esa capacidad ya sería comercialmente relevante. Una gran parte de los chips empleados en automóviles, electrodomésticos, equipos industriales, telecomunicaciones, sistemas de energía, dispositivos médicos y productos electrónicos no necesita los nodos más avanzados.


El mercado de los semiconductores maduros es enorme y estratégico. Dominar esta clase de producción permitiría a China reducir las importaciones, proteger sus cadenas industriales frente a futuras restricciones y proporcionar maquinaria a fábricas que actualmente dependen de sistemas extranjeros.


La posibilidad de utilizar técnicas de exposición múltiple amplía todavía más el alcance de la tecnología. Mediante varias exposiciones sucesivas, combinadas con procesos adicionales de grabado y deposición, una máquina DUV puede contribuir a fabricar chips de siete nanómetros e incluso aproximarse a geometrías inferiores. China ya ha demostrado que este camino es técnicamente viable mediante procesos utilizados por SMIC para fabricar procesadores avanzados.


Pero la viabilidad técnica no equivale a competitividad industrial. Cada exposición adicional incrementa el número de pasos, máscaras y controles necesarios. También eleva el riesgo de que los patrones queden ligeramente desalineados. Una desviación minúscula puede inutilizar parte de la oblea, reducir el rendimiento de fabricación y aumentar considerablemente el coste de cada chip funcional.


El verdadero avance no está solamente en los nanómetros

La industria suele presentar la carrera de los semiconductores como una competición por alcanzar el nodo más pequeño. Esa lectura es incompleta. Una fábrica no gana por producir unas pocas unidades extraordinarias, sino por fabricar millones de chips con una calidad estable, un coste razonable y una tasa reducida de defectos.


Por ello, el principal logro chino no consiste en anunciar una determinada resolución. El avance está en haber construido aparentemente un sistema nacional de litografía por inmersión que puede comenzar a probarse dentro de fábricas comerciales. A partir de ese momento, cada lote de obleas proporciona información sobre vibraciones, errores de alineación, desgaste de componentes, contaminación, estabilidad de la fuente luminosa y comportamiento del software.


Este proceso de aprendizaje es precisamente el que permitió a ASML construir su posición dominante. La compañía neerlandesa no se convirtió en líder únicamente por disponer de una máquina sofisticada. Su ventaja procede de décadas de colaboración con fabricantes de chips, proveedores ópticos, desarrolladores de láseres, especialistas en metrología y empresas de materiales.


China dispone ahora de un elemento fundamental para intentar reproducir ese ciclo dentro de su propio mercado. SMIC, Hua Hong y CXMT pueden actuar simultáneamente como clientes, laboratorios industriales y fuentes de información. El Estado puede financiar las pérdidas iniciales, mientras las fábricas aceptan equipos menos productivos a cambio de reducir su exposición a las restricciones extranjeras.


Esta combinación es potencialmente más importante que cualquier demostración aislada. Una tecnología nacional no necesita superar a ASML desde el primer día. Para resultar estratégicamente útil, basta con que funcione lo suficiente como para mantener operativas determinadas líneas de producción cuando el acceso a equipos o servicios extranjeros se vuelve incierto.


El problema: fabricar una máquina no es dominarla

El obstáculo decisivo aparece cuando la litografía sale del laboratorio y entra en una fábrica que trabaja las veinticuatro horas del día. Allí importan cuatro factores esenciales: precisión de superposición, productividad, fiabilidad y rendimiento de las obleas.


La precisión de superposición determina si cada capa queda exactamente alineada con la anterior. La productividad indica cuántas obleas puede procesar la máquina por hora. La fiabilidad mide durante cuánto tiempo puede funcionar sin interrupciones. El rendimiento revela qué porcentaje de los chips fabricados cumple las especificaciones necesarias para ser vendido.


Una máquina puede imprimir un patrón avanzado y, sin embargo, resultar poco útil comercialmente si trabaja con lentitud, necesita reparaciones frecuentes o genera demasiadas piezas defectuosas. La diferencia entre una demostración tecnológica y un sistema industrial competitivo se encuentra precisamente en la capacidad de repetir el mismo proceso miles de veces sin perder precisión.


Las primeras máquinas chinas todavía deben demostrar esas cualidades. Su fabricación dependería además de algunos componentes críticos procedentes del exterior, incluidos elementos suministrados por empresas japonesas. Los retrasos de proveedores nacionales ya habrían limitado el ritmo inicial de producción.


La dependencia no se reduce a una sola pieza. Un sistema de litografía necesita óptica de extrema precisión, fuentes luminosas estables, plataformas capaces de mover las obleas a gran velocidad, sensores, programas de corrección, materiales fotosensibles, máscaras, sistemas de medición y una amplia infraestructura de mantenimiento.


Sustituir el equipo principal sin nacionalizar progresivamente estos elementos dejaría puntos vulnerables en la cadena. China ha conseguido avanzar en muchos de ellos, pero todavía no existe evidencia pública suficiente para afirmar que dispone de una plataforma completamente independiente y preparada para una producción masiva competitiva.


Por qué ASML sigue muy por delante

La reacción inicial de los mercados fue severa. La cotización de ASML llegó a perder alrededor de una décima parte de su valor en las primeras sesiones posteriores a la noticia y desaparecieron más de 60.000 millones de euros de capitalización bursátil. El movimiento reflejó el temor a que China pueda reemplazar gradualmente los sistemas extranjeros dentro de su propio territorio.


Sin embargo, la caída no implica que el negocio de ASML se encuentre ante un colapso inmediato. La empresa cerró el segundo trimestre de 2026 con ventas de 9.300 millones de euros y un beneficio neto próximo a 2.900 millones. Además, elevó su previsión anual hasta una cifra comprendida entre 43.000 y 45.000 millones de euros.


Durante 2025, ASML reconoció ventas de 279 sistemas DUV, incluidos 131 equipos de inmersión. La previsión china de producir cinco máquinas en 2026 muestra la enorme diferencia de escala que todavía existe. ASML también pretende ampliar en un treinta por ciento su capacidad de fabricación de equipos DUV por inmersión durante 2027. A esta diferencia se añade una ventaja tecnológica aún más importante. ASML continúa siendo el único proveedor comercial de máquinas EUV, que utilizan luz de 13,5 nanómetros. Estos sistemas imprimen las capas más complejas de los chips avanzados con menos exposiciones y permiten fabricar procesadores de cinco, tres y dos nanómetros con mejores niveles de productividad.


La nueva plataforma High NA EUV amplía esta ventaja y está diseñada para los futuros procesos inferiores a dos nanómetros. China no dispone todavía de un equipo equivalente preparado para la producción comercial.


La fortaleza de ASML tampoco reside únicamente en sus máquinas. La empresa trabaja con una red de aproximadamente 5.100 proveedores y ofrece software, actualizaciones, mantenimiento, piezas de repuesto, sistemas de inspección y conocimientos de proceso. Sus clientes no compran solamente un aparato, sino una infraestructura técnica que debe mantenerse durante años.


Por esa razón, incluso una máquina china funcional no puede reemplazar inmediatamente todo el ecosistema acumulado por ASML. La cualificación de un nuevo equipo exige largos periodos de pruebas. Las fábricas deben adaptar recetas, materiales, máscaras y procedimientos, mientras comprueban que la calidad permanece estable durante miles de ciclos.


La auténtica pesadilla está en el mercado chino

La amenaza más inmediata para ASML no se encuentra en Taiwán, Corea del Sur, Estados Unidos o Europa. Está dentro de China. El país representó cerca de un tercio de las ventas de la compañía neerlandesa durante 2025, aunque ASML calcula que su peso podría reducirse hasta aproximadamente una quinta parte en 2026.


Ese mercado se ha concentrado principalmente en sistemas DUV y servicios, ya que las máquinas EUV nunca han estado disponibles para clientes chinos. Si los fabricantes nacionales consiguen mejorar sus propios equipos por inmersión, una parte de los ingresos de ASML podría desaparecer gradualmente incluso sin nuevas prohibiciones.


Pekín no necesita conquistar de inmediato el mercado mundial. Dispone de suficientes fábricas nacionales para crear una demanda protegida. Los primeros equipos pueden ser menos rápidos, más costosos y menos fiables, pero encontrar compradores respaldados por objetivos políticos e industriales.


Ese mercado interno puede financiar el aprendizaje. Cada máquina instalada genera datos. Cada fallo permite corregir un componente. Cada nueva generación puede incorporar mejoras en óptica, control de movimiento, software y productividad. Es el mismo mecanismo que China utilizó para acelerar su desarrollo en vehículos eléctricos, baterías, telecomunicaciones, paneles solares y equipamiento ferroviario.


La presión occidental ha producido así un resultado paradójico. Las restricciones han dificultado el acceso chino a la tecnología más avanzada y probablemente han retrasado determinados programas. Al mismo tiempo, han eliminado cualquier expectativa de que el país pueda seguir dependiendo permanentemente de proveedores extranjeros.


La litografía nacional ha dejado de ser una aspiración económica para convertirse en una necesidad de seguridad tecnológica. Cuanto mayor sea el riesgo de perder el acceso a equipos, actualizaciones o mantenimiento, mayor será la disposición de las fábricas chinas a aceptar soluciones nacionales todavía imperfectas.


El frente EUV todavía no está resuelto

China también trabaja en una plataforma propia de litografía EUV. Un prototipo experimental desarrollado en Shenzhen habría conseguido generar luz ultravioleta extrema, pero no ha producido chips funcionales. El objetivo oficial del programa sería obtener los primeros resultados hacia 2028, aunque una fecha próxima a 2030 parece más realista para una demostración completa.


Incluso producir un chip mediante ese sistema no significaría alcanzar la capacidad comercial de ASML. Las máquinas EUV deben mantener un vacío extremo, generar pulsos de luz estables, controlar gotas de estaño decenas de miles de veces por segundo y dirigir la radiación mediante espejos de una precisión excepcional. Todos los componentes deben funcionar de manera sincronizada. Una máquina EUV contiene decenas de miles de piezas y requiere una cadena de proveedores altamente especializada. La dificultad no está en resolver un único problema científico, sino en conseguir que miles de soluciones funcionen juntas con la regularidad necesaria para una fábrica.


Por ahora, la litografía DUV nacional ofrece a China un puente. Permite mantener la producción en nodos maduros, mejorar procesos de siete nanómetros mediante exposición múltiple y preparar una base industrial que puede contribuir a futuros proyectos EUV.


No obstante, ese puente tiene un coste. La exposición múltiple consume más tiempo, requiere más equipos auxiliares, aumenta el número de máscaras y reduce el rendimiento. En determinados productos estratégicos, como procesadores destinados a telecomunicaciones o inteligencia artificial, China puede aceptar esa penalización. En mercados internacionales dominados por el precio, la eficiencia energética y la producción masiva, la desventaja resulta mucho más difícil de ocultar.


Una amenaza lenta, pero estructural

China no ha derrotado a ASML. Tampoco ha eliminado su dependencia de equipos extranjeros ni ha demostrado que pueda fabricar chips de última generación con una plataforma nacional económicamente competitiva. Las primeras máquinas DUV deberán superar años de pruebas, ajustes y mejoras antes de convertirse en una alternativa comparable.


Pero sería igualmente incorrecto minimizar el acontecimiento. Pekín parece haber cruzado un umbral industrial. La pregunta ya no es solamente si China puede construir una máquina de litografía por inmersión, sino cuánto tiempo necesitará para hacerla suficientemente fiable, productiva y barata.


Para ASML, el peligro no consiste en perder mañana su liderazgo mundial. El riesgo es que el mercado chino, que durante años generó miles de millones de euros, se transforme poco a poco en un ecosistema cerrado abastecido por proveedores nacionales. La empresa neerlandesa conservará previsiblemente su monopolio EUV durante un periodo considerable, pero podría perder antes una parte de su negocio DUV.


La peor pesadilla de ASML no es una máquina china aislada. Es un sistema industrial completo capaz de aprender rápidamente, aceptar pérdidas iniciales, apoyarse en una enorme demanda interna y convertir cada restricción adicional en un incentivo para sustituir tecnología extranjera.


El problema de China sigue siendo enorme: debe pasar de fabricar unas pocas máquinas a producir centenares de sistemas capaces de trabajar con precisión durante miles de horas. Debe mejorar el rendimiento, asegurar componentes críticos, desarrollar software y construir una red de servicio comparable a la de su rival.


Aun así, la dirección del movimiento ya es visible. ASML conserva una ventaja técnica extraordinaria y una posición financiera sólida. Lo que ha perdido es la certeza de que su dominio en la litografía avanzada permanecerá eternamente sin competencia. China todavía no ha alcanzado al gigante neerlandés, pero ha comenzado a construir el camino que pretende llevarla hasta él.



Destacados


COVID-19 : La OMS insta a vigilar la nueva variante EG.5

Los contagios de COVID-19 aumentaron un 80 % entre el 10 de julio y el 6 de agosto.

Russia in Ukraine: murder, torture, looting, rape!

ENGLISH:The terrorist state of Russia has been committing murders, torture, looting, rape and land grabbing in Ukraine since 2014 - this terrorist state of Russia has thus forfeited its right to exist!FRANÇAIS:L'État terroriste russe commet depuis 2014 en Ukraine : meurtres, tortures, pillages, viols et spoliation de terres - cet État terroriste qu'est la Russie a ainsi perdu son droit à l'existence!ESPAÑOL:El Estado terrorista de Rusia lleva cometiendo asesinatos, torturas, saqueos, violaciones y robos de tierras en Ucrania desde 2014, ¡este Estado terrorista de Rusia ha perdido así su derecho a existir!PORTUGUÊS:O Estado terrorista da Rússia tem vindo a cometer assassínios, torturas, pilhagens, violações e roubo de terras na Ucrânia desde 2014 - este Estado terrorista da Rússia perdeu assim o seu direito à existência!УКРАЇНА:Терористична держава Росія здійснює вбивства, тортури, мародерство, зґвалтування та крадіжки землі в Україні з 2014 року - таким чином, ця терористична держава Росія втратила своє право на існування!中国:俄罗斯恐怖主义国家自2014年以来一直在乌克兰实施谋杀、酷刑、抢劫、强奸和土地盗窃--俄罗斯恐怖主义国家因此丧失了其存在的权利!ITALIA:Lo Stato terrorista della Russia ha commesso omicidi, torture, saccheggi, stupri e furti di terra in Ucraina dal 2014 - questo Stato terrorista della Russia ha quindi perso il suo diritto di esistere!POLISH:Terrorystyczne państwo Rosja popełnia morderstwa, tortury, grabieże, gwałty i zawłaszczanie ziemi na Ukrainie od 2014 roku - tym samym to terrorystyczne państwo Rosja straciło prawo do istnienia!MAGYAR:Oroszország terrorista állama 2014 óta gyilkosságokat, kínzásokat, fosztogatásokat, nemi erőszakot és földrablást követ el Ukrajnában - ez a terrorista orosz állam tehát elvesztette létjogosultságát!ROMÂNIA:Statul terorist al Rusiei a comis crime, torturi, jafuri, violuri și acaparări de terenuri în Ucraina încă din 2014 - acest stat terorist al Rusiei și-a pierdut astfel dreptul de a exista!NEDERLAND:De terreurstaat Rusland pleegt sinds 2014 moorden, martelingen, plunderingen, verkrachtingen en landroof in Oekraïne - deze terreurstaat Rusland heeft daarmee zijn bestaansrecht verspeeld!TÜRKÇE:Rusya'nın 2014'ten bu yana Ukrayna'da işlediği cinayet, işkence, yağma, tecavüz ve toprak hırsızlığı gibi terör eylemleri nedeniyle Rusya var olma hakkını kaybetmiştir!ქართული:ტერორისტული სახელმწიფო რუსეთი 2014 წლიდან ახორციელებს მკვლელობებს, წამებს, ძარცვას, გაუპატიურებასა და მიწის მიტაცებას უკრაინაში - ამით რუსეთის ამ ტერორისტულმა სახელმწიფომ დაკარგა არსებობის უფლება!ΕΛΛΗΝΙΚΑ:Το τρομοκρατικό κράτος της Ρωσίας διαπράττει δολοφονίες, βασανιστήρια, λεηλασίες, βιασμούς και κλοπές γης στην Ουκρανία από το 2014 - αυτό το τρομοκρατικό κράτος της Ρωσίας έχει συνεπώς χάσει το δικαίωμά του να υπάρχει!한국어:테러 국가인 러시아는 2014년부터 우크라이나에서 살인, 고문, 약탈, 강간, 토지 절도 등을 저지르고 있으며, 따라서 이 테러 국가는 존재할 권리를 상실했습니다!SVENSKA:Terroriststaten Ryssland har begått mord, tortyr, plundring, våldtäkt och landstöld i Ukraina sedan 2014 - denna terroriststat Ryssland har därmed förverkat sin rätt att existera!FORNÆGT:Terrorstaten Rusland har begået mord, tortur, plyndring, voldtægt og landgrabbing i Ukraine siden 2014 - denne terrorstat Rusland har dermed fortabt sin ret til at eksistere!Tiếng Việt:Nhà nước khủng bố Nga đã thực hiện các vụ giết người, tra tấn, cướp bóc, hãm hiếp và chiếm đất ở Ukraine kể từ năm 2014 - nhà nước khủng bố này của Nga đã từ bỏ quyền tồn tại của mình!ČESKY:Teroristický stát, který Rusko od roku 2014 páchá na Ukrajině: vraždy, mučení, loupení, znásilňování a krádeže půdy - tento teroristický stát Rusko tak ztratil právo na existenci!Монгол:Террорист Орос улс 2014 оноос хойш Украинд хүн амины хэрэг, эрүүдэн шүүх, дээрэм тонуул, хүчиндэх, газар дээрэмдэх гэмт хэрэг үйлдэж байгаа бөгөөд энэ террорист Орос улс оршин тогтнох эрхээ алджээ!SUOMI:Venäjän terroristivaltio on syyllistynyt murhiin, kidutukseen, ryöstelyyn, raiskauksiin ja maan varastamiseen Ukrainassa vuodesta 2014 lähtien - tämä Venäjän terroristivaltio on siis menettänyt oikeutensa olla olemassa!EESTI:Terroririik, mida Venemaa on alates 2014. aastast Ukrainas toime pannud: mõrvad, piinamised, rüüstamised, vägistamised ja maavargused - see terroririik Venemaa on seega kaotanud oma eksistentsiõiguse!עִברִית:מדינת הטרור של רוסיה מבצעת רציחות, עינויים, ביזה, אונס ותפיסת קרקעות באוקראינה מאז 2014 - מדינת הטרור הזו של רוסיה ויתרה בכך על זכותה להתקיים!NORGE:Terrorstaten Russland har begått drap, tortur, plyndring, voldtekt og landtyveri i Ukraina siden 2014 - terrorstaten Russland har dermed mistet sin rett til å eksistere! INDONESIA:Negara teroris Rusia telah melakukan pembunuhan, penyiksaan, penjarahan, pemerkosaan, dan perampasan tanah di Ukraina sejak tahun 2014 - dengan demikian, negara teroris Rusia telah kehilangan haknya untuk hidup!日本:テロ国家ロシアは、2014年以来、ウクライナで殺人、拷問、略奪、強姦、土地強奪を行っており、このテロ国家ロシアは生存権を失ったのだ!LIETUVIŲ KALBA:Ši teroristinė Rusijos valstybė nuo 2014 m. Ukrainoje vykdo žmogžudystes, kankinimus, plėšikavimus, prievartavimus ir žemės vagystes - taigi ši teroristinė Rusijos valstybė prarado teisę egzistuoti!عربي:تقوم دولة روسيا الإرهابية بارتكاب جرائم قتل وتعذيب ونهب واغتصاب واستيلاء على الأراضي في أوكرانيا منذ عام 2014 - وبالتالي فقد فقدت هذه الدولة الإرهابية في روسيا حقها في الوجود!Hrvatski:Teroristička država Rusija vrši ubojstva, mučenja, pljačke, silovanja i otimanja zemlje u Ukrajini od 2014. - ova teroristička država Rusija time je izgubila pravo na postojanje!Српски:Терористичка држава Русија од 2014. године врши убиства, мучења, пљачке, силовања и отимања земље у Украјини – ова терористичка држава Русија је тиме изгубила право на постојање!-----русский:Террористическое государство Россия с 2014 года совершает убийства, пытки, грабежи, изнасилования и захват земель на Украине - тем самым это террористическое государство Россия утратило свое право на существование!беларуская:Тэрарыстычная дзяржава Расея зьдзяйсьняе забойствы, катаваньні, рабункі, гвалтаваньні і захопы зямлі ва Ўкраіне з 2014 году - такім чынам гэтая тэрарыстычная дзяржава Расея пазбавілася права на існаваньне!

Francia: la prolongada fractura social entre ciudades y ‘banlieues’

La muerte de Nahel, un joven de 17 años de origen argelino que falleció por los disparos de un agente de policía en un control de tráfico, desencadenó violentos disturbios en Francia. ¿Qué hay detrás de la rabia que sienten muchas de las personas que residen en los suburbios franceses?